Sobotnie zajęcia w jednej z naszych klas poświęcone były nowej głosce zapisywanej dwuznakiem „rz”, a scenariusz lekcji wyznaczył dobrze znany wiersz Juliana Tuwima „Rzepka”, który rozpoczyna się od słów:
Zasadził dziadek rzepkę w ogrodzie, chodził tę rzepkę oglądać co dzień. – Julian Tuwim, „Rzepka”
Rzepka w klasie i degustacja warzyw
Na środku sali wyrosła piękna, krzepka i gigantyczna rzepka – rekwizyt nawiązujący do dziadkowego ogrodu z wiersza. Dzieci zetknęły się też z prawdziwymi warzywami: węchem i smakiem poznawały rzepę oraz kalarepę, które są bardzo zdrowe i zawierają wiele witamin. Uczniowie pracowali ponadto z kartonikami z wyrazami i kartami pracy, utrwalając zapis nowej głoski.
Dlaczego „rz” wymaga uwagi
Dwuznak „rz” oznacza w wymowie tę samą głoskę co litera „ż”, dlatego o poprawnym zapisie nie rozstrzyga słuch. Pomocna bywa reguła wymiany: „rz” piszemy wtedy, gdy w innej formie tego samego wyrazu lub w wyrazie pokrewnym pojawia się „r” – jak w parach „góra – na górze” czy „dobry – dobrze”. Druga wskazówka dotyczy sąsiedztwa: po spółgłoskach „b”, „p”, „d”, „t”, „g”, „k”, „ch”, „j” i „w” piszemy zwykle „rz”, stąd „krzepka” czy „trzy”. Pisownię wielu innych słów, takich jak „rzepka”, trzeba po prostu zapamiętać, a w tym pomagają właśnie wiersze i zabawy.
Inscenizacja wiersza
Wiersz Tuwima ma budowę łańcuchową: do ciągnącego rzepkę dziadka dołączają kolejni pomocnicy, a powtarzający się rytm sprawia, że tekst łatwo zapamiętać i odegrać. Na zakończenie zajęć uczniowie przygotowali inscenizację tego zabawnego utworu – ustawieni jeden za drugim, wspólnymi siłami wyciągali rzepkę. Dzieciom bardzo się to podobało. Więcej zdjęć z lekcji znajduje się w galerii.
